Rehberler listesine geri dön
Merdiven ve Geçiş Güvenliği
Merdiven, rampa ve eşiklerde güvenli adım teknikleri ile düzenleme çözümleri
4 Rehber İçeriği
Merdiven & Ev İçi Basamak
Evdeki tekli eşikler ve kısa basamaklar gizli tehlike oluşturur; tam merdivenler ise düşme yüksekliği nedeniyle yaralanma şiddetini katlar.
İki ortamda da ortak ilkeler geçerlidir.
İki ortamda da ortak ilkeler geçerlidir.
Duruş hazırlığı, bakış sabitleme, topuk ve tabanın tam teması ile kontrollü nefes ritmi düşme riskini belirgin azaltır.
Düzenlemeler
Basamak kenarına kontrast renkli, kaymaz bant yapıştırın.
Korkuluk yoksa duvara vakumlu veya vidalı geçici tutunma barı sabitleyebilirsiniz.
Düz, kaydırmaz tabanlı ayakkabı giyin; terlik ya da çorap kullanmayın.
Mümkünse bir refakatçi gözetiminde yapın ve gerekiyorsa nabız oksimetre bulundurun.
Refakatçi, merdiven çıkarken hastanın arkasında ve hafif yanda, inerken önünde ve hafif yanda yer alarak olası denge kaybında yastıklama yapar, çekmez veya kaldırmaz.
Düşük Basamak (1-3 basamak) için
Dört ayaklı walker: Küçük eşikte yan destek olarak kullanılabilir. Walker’ı kesinlikle yukarı kaldırmayın; basamağı çıktıktan sonra walker zemine yerleştirilir, denge sağlanır, ardından ikinci bacak getirilir.
Rollatör: Yalnızca tek veya iki basamaklı eşiklerde, frenleri kilitli ve yanlamasına konumda destek noktası sağlar. Rollatörü basamak üzerine sürmeyin veya kaldırmayın; önce bacak gücüyle çıkın, dikleşince rollatöre tutunun.
Tam Merdiven (4 basamak ve üzeri) için
Rollatör / Walker: Merdivende asla kullanılmaz. Katlar arasında geçiş gerekiyorsa cihaz katlanır, elde taşınır veya refakatçiye verilir; kullanıcı yalnızca baston ya da koltuk değneğini kullanabilir.
Düşük Basamak (1-3 Basamak)
Basamakla aranıza ayak uzunluğu kadar mesafe koyun, bakışınızı 1-2 metre öne sabitleyin.
Çıkış dizilimi; Güçlü bacak → zayıf bacak
Ayağınızı basamağın ortasına koyup topuğu tam temas ettirin. Nefes verirken arkadaki bacağı iterek yukarı çıkın.
İniş dizilimi; Zayıf bacak → güçlü bacak
Dizden kırıp topuğu alt zemine koyun sonra ayağın önünü yerleştirin.
Tam Merdiven (4 + Basamak)
Merdiven önünde ayak uzunluğu mesafe bırakın, bakışı tepeye (çıkış) ya da tabana (iniş) sabitleyin, korkuluğu avuç içiyle kavrayın.
Çıkış; Güçlü bacak ilk çıkar.
Her basamakta “nefes al – ver – adım” ritmi.
Dizler hafif bükülü ve topuk tam temasta olmalıdır.
Her basamakta “nefes al – ver – adım” ritmi.
Dizler hafif bükülü ve topuk tam temasta olmalıdır.
İniş; Zayıf bacak ilk iner.
Topuk-ön ayak sırası korunur; gövde dik, baş öne düşmez.
Topuk-ön ayak sırası korunur; gövde dik, baş öne düşmez.
Uyarlamalar
Hemipleji
Güçlü bacak ilk çıkan-sonra inen olur; baston aynı elde. Spastisite varsa diz breysi kullanılabilir.
Protez / Kısmi Yük
Protezli bacak ilk çıkan-son inen bacak olmalıdır; adım < 10 cm. Korkuluk bırakılmaz.
Vestibüler Bozukluk
Bakış sabit; baş rotasyonları ikinci haftadan sonra yavaş eklenir.
Geriatrik + Ortostatik Hipotansiyon
Her üç basamakta iki saniye dik pozisyonda beklenir; baş dönmesi varsa oturarak yeniden deneyin.
Görme Azlığı
Fosforlu bant + ekstra aydınlatma; parlak hedef nesne kullanın.
Düzenli uygulama, altı-on iki haftada düşme olasılığını klinik olarak anlamlı düzeyde azaltır.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
Başın öne düşmesi: Basamak kenarına renkli sticker yapıştırıp bakışı ileriye çekin.
Ayağın yarım temas etmesi: “Topuk-tam bas” sözlü hatırlatması yapın; gerekirse basamak ortasına kalın şerit çekin.
Walker’ı kendine çekerek kalkmak: Walker devrilir; önce bacak gücüyle kalkın, dikleşince walker’a tutunun.
Diz kilitleyerek dikleşmek: Hafif bükülü bırakın.
‼️ Baş dönmesi, bulanık görme, göğüs ağrısı ya da beklenmeyen diz-kalça ağrısı hissederseniz hareketi derhal durdurun, oturarak dengeyi sağlayın ve sağlık profesyoneline başvurun.