Rehberler listesine geri dön

Bası Önleyici Yataklar

Statik köpük, jel ve havalı yataklarla bası yarası riskini azaltma

5 Rehber İçeriği

Mikroklima Yönetimli Örtü Sistemi (Powered Coverlet) / Low Air Loss (LAL)

Kullanım Amacı
  • Bu sistemler, yatağı tamamen değiştirmeden; cilt–yüzey temasında ısı ve nemin (mikroklima) birikmesini azaltmaya yardımcı olmak üzere yatağın üzerine serilen enerjili (powered) örtü formunda ürünlerdir. 
  • Terleme (gece terlemesi dâhil), ateşli dönemlerde artan ısı‑nem yükü, bariatrik hastalarda cilt kıvrımlarında nem birikimi gibi durumlarda; uygun bir basınç redistribüsyon yüzeyi (ör. köpük/visko, jel destekli yüzey vb.) üzerinde tamamlayıcı olarak düşünülebilir.
  • Örtü üzerinden sağlanan kontrollü hava akışı (ürüne göre “pozitif akış” veya “negatif akışla nemi çekme” yaklaşımı olabilir), cilt‑yüzey arayüzündeki fazla nemin uzaklaşmasına ve sıcaklığın daha iyi kontrol edilmesine yardımcı olabilir. 
  • Bu ürünler, basınç yaralanması risk yönetiminin tek başına yerine geçmez; cilt kontrolü, nem yönetimi, pozisyonlama ve klinik değerlendirme ile birlikte ele alınır.

Uygun Olmadığını Gösteren İşaretler
  • Kompresör çalışırken örtü/yüzey belirgin şekilde balon gibi yükseliyor, hastayı yay etkisiyle yana kaydırıyor veya dengesiz bir yatış hissi oluşturuyorsa; bu durum uyumsuz kurulum, yanlış ayar/mod, yatak ölçüsü uyumsuzluğu veya yanlış katman kullanımıyla ilişkili olabilir.
  • Deri hâlâ belirgin şekilde yapışkan/nemli kalıyorsa; önce katmanların delikleri kapatmadığı, hortumun kıvrılmadığı ve kompresörün hava girişinin tıkalı olup olmadığı kontrol edilmelidir. 
  • Braden toplam puanı 12 ve altı gibi daha yüksek risk grubunda olan kişilerde veya deride kabarcık/bül, açık yara, hızlı kötüleşen kızarıklık gibi bulgular varsa; bu örtü sistemi tek başına yeterli olmayabilir. Bu durumda destek yüzeyi seçimi ve bakım planı sağlık profesyoneli tarafından yeniden değerlendirilmelidir (aktif/dinamik destek yüzeyi veya daha ileri mikroklima çözümleri gibi).

Doğru Ayar
  • Ürün üzerindeki baş/ayak işaretlerine göre yerleşimini yapın. Örtüyü yatağın üstüne kırışıksız serin; kenar lastiklerini/bağlantılarını yatağa düzgün oturtun.
  • Kompresörden gelen hortum(lar) örtü girişlerine tam oturmalı; hortum hattında kıvrılma/ezilme olmamalıdır. Kıvrılan hat, akışı azaltabilir.
  • Kompresörü hava giriş‑çıkışı kapanmayacak şekilde, düz ve stabil bir zemine yerleştirin. Kablo ve hortumların takılma/çekilme riski yaratmamasına dikkat edin.
  • Kompresörü çalıştırdıktan sonra, örtünün hava akışının yüzeye dengeli dağılması için ürün talimatında belirtilen süre kadar (genelde birkaç dakika) boşta çalışmasına izin verin.
  • Başlangıç için genellikle orta seviye uygundur. Amaç maksimum üfleme değil; nem‑ısı yükünü azaltırken hastanın konforunu korumak olmalıdır. 
    • Nem devam ediyorsa önce tıkayan katman / hortum kıvrılması / filtre gibi kurulum engellerini kontrol edin; sonra gerekiyorsa ayarı küçük adımlarla değiştirin.
    • Braden puanı (ör. 13–14 orta risk, 15–18 hafif risk) riskin genel çerçevesini verir; ancak ayar kararında cilt bulguları ve konfor esas alınmalıdır.
  • “Seat/Boost” modu (varsa): Hasta kısa süreli oturtulacak/transfer edilecekse kısa süreli destek modu kullanılabilir; işlem bitince normal moda dönülür.
  • Kılıf üzerinden (bastırmadan) kısa süreli bir kontrol yapılmak istenirse yüzeyde hafif akış/serinlik hissedilebilir. Hissedilmiyorsa veya yüzey aşırı dalgalanıyorsa; katman/tıkanma/ayar tekrar gözden geçirilir.
  • Örtü ile cilt arasında mümkünse tek, ince, nefes alabilir çarşaf kullanın. Kalın havlu, çok katmanlı koruyucu ped, plastik örtü gibi katmanlar delikleri kapatıp mikroklima etkisini azaltabilir. Emici ürün kullanılması gerekiyorsa, mümkün olduğunca ince ve nefes alabilen seçenekleri tercih edin.

Güvenli Kullanım
  • İlk çalıştırma sonrası, hortum/kablo güvenliğini ve akışın dengeli olduğunu kontrol edin; kompresör hava girişinin kapanmaması önemlidir.
  • Mikroklima yönetimi sağlansa bile; özellikle riskli hastalarda düzenli cilt kontrolü (sakrum, topuklar, kıvrım bölgeleri) ve pozisyonlamalar devam etmelidir.
  • Hasta oturtma ve yatak başı yükseltme, bazı hastalarda kayma/kesme riskini artırabilir. Oturtma gerekecekse süreyi mümkün olduğunca sınırlayın, gerekiyorsa cihazın destek modu (varsa) kullanın.
  • Elektrik kesintisinde sistem pasif örtü gibi kalabilir; mikroklima etkisi azalır. Kesinti uzarsa cildi daha sık kontrol edin ve bakım planına uygun pozisyonlamayı sürdürün.

Bakım & Temizlik
  • Bu sınıfta bazı örtüler silinerek temizlenir ve yıkamaya uygun olmayabilir; bazı ürünlerde ise çıkarılabilir/yıkanabilir kılıf bulunabilir. 
  • Temizlik/bakım öncesi kompresörü kapatın, mümkünse fişten çekin. Elektrikli üniteyi suya daldırmayın/ıslatmayın; doğrudan sıvı püskürtmeyin.
  • Yüzey temizliği için görünür kiri önce yumuşak, nemli bez + nötr deterjan ile temizleyin. Üretici uygun görüyorsa, ardından uyumlu dezenfektanla silin; kurumasını bekleyin. Delikli yapıyı bozabilecek aşırı ısı/baskı uygulamalarından kaçının (ör. ütüyle bastırma).
  • Hortum ve bağlantıları düzenli olarak gevşeklik, çatlak ve kaçak açısından kontrol edin. Hasarlı hortum/bağlantı parçaları üreticiye uygun yedek parça ile değiştirilir.
  • Motor sesi belirgin artarsa, hava akışı gözle görülür şekilde azalırsa, yüzey anormal şişer/dalgalanır veya sorun filtre‑hortum kontrolüyle düzelmiyorsa; teknik servis ile görüşün.

Silmek istediğinize emin misiniz?

Bu işlemi gerçekleştirmek istediğinize emin misiniz?