Rehberler listesine geri dön
Yatak İçi Hareket & Ayağa Kalkma
Yatak içinde pozisyon değiştirme, oturma ve güvenli ayağa kalkma adımları
6 Rehber İçeriği
Blok Dönme (Log Roll)
Omurga bükülmeden, baş-gövde-kalçayı tek parça halinde çevirerek dönme tekniğidir. Genellikle omurga cerrahisi/füzyon sonrası veya omurga için burulma/rotasyon kısıtı verildiyse kullanılır. Bazı torasik/abdominal cerrahiler sonrası da bu yöntem özellikle yataktan dönme/kalkma sırasında önerilebilir.
Hazırlık
- Yatak kenarından uzak başlayın (kayma/düşme riski).
- Üzerinizdeki örtü/çarşaf dönüşe engel oluyorsa düzeltin.
- Tüp/dren/kateter vb. hatlar varsa çekilmeyecek şekilde yön ve pay bırakın.
- Bacakların birlikte hareketini ve yan pozisyonda konforu kolaylaştırmak için dizler arasına küçük yastık/rulo yerleştirebilirsiniz.
Uygulama Adımları
- Sırtüstü pozisyon alın. Dizler hafif bükülü, ayaklar yatakta olsun.
- Kolları göğüs üzerinde çaprazlayın veya kolları gövdeye yakın tutun (kolun gövde altında kalmasını önleyin).
- Baş ve boyun nötr pozisyonda kalsın (başınızı öne/arkaya zorlamayın).
- Kalça, gövde, omuz ve başı aynı anda tek parça halinde yana doğru çevirin. (Omuzlar ve kalçalar bir blok gibi birlikte hareket etmeli.)
- Yan pozisyonu sabitlemek isteniyorsa sırt/bel boşluğuna ince kama/yastık koyulabilir; dizler arasındaki rulo konfor için kalabilir.
- Geri dönüşte de aynı şekilde tek parça halinde dönün.
Bakımveren desteği gerekiyorsa: Çekiştirmek yerine blok hareketini yönlendirin. Bir el omuz kuşağı/kürek kemiği bölgesinde, diğer el kalça/pelvis bölgesinde olacak şekilde baş gövde ve kalçanın aynı anda dönmesine yardım edin. Koltuk altından çekmeyin; boyuna yük bindirmeyin.
Özel Durum Uyarlamaları
- Tüp/dren-kateter varsa: Dönüşten önce yön ve pay bırakma kontrolü yapılmalı; dönüş sırasında çekiş olmamalıdır.
- Ağrı varsa: Dönüşten önce burundan derin nefes alıp ağızdan uzun verin; hareketi daha yavaş ve kontrollü yapın.
- Karın/toraks cerrahisi sonrası: Küçük bir yastığı kesi bölgesine/gövde önüne nazikçe destekleyerek dönmek bazı kişilerde konforu artırabilir.
- Ağrı artarsa: Hareketi durdurun. Daha küçük açıyla deneyin.
‼️
- Yeni travma sonrası omurga yaralanması şüphesi varsa (düşme/çarpma sonrası şiddetli ağrı, uyuşma, kuvvetsizlik vb.): Mümkünse kişiyi gereksiz yere hareket ettirmeyin, tıbbi destek/112 çağırın.
- Baş dönmesi / soğuk terleme olursa hareketi durdurun; güvenli şekilde sırtüstüne dönüp kısa süre dinlenin. Şikâyetler geçmiyor/tekrarlıyorsa veya bayılma, göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı eşlik ediyorsa tıbbi destek/112.