Rehberler listesine geri dön
Yutma & Güvenli Beslenme
Güvenli beslenme pozisyonu, kıvam ayarı ve boğulma riskine karşı önlemler
4 Rehber İçeriği
Boğulma Acil Müdahalesi
Yutma güçlüğü olan bir kişi yemek sırasında aniden konuşamaz, öksüremez, yüzü kızarır veya morarmaya başlarsa lokma nefes borusunu tıkamış demektir.
İlk yapmanız gereken, yüksek sesle “Yardım ediyorum” diyerek panik dalgasını durdurmak ve kendi nefesinizi derin‐sakin tutmaktır; telaşlı bağırış hastayı dehşete sürükler ve gerilmesine yol açar.
İlk yapmanız gereken, yüksek sesle “Yardım ediyorum” diyerek panik dalgasını durdurmak ve kendi nefesinizi derin‐sakin tutmaktır; telaşlı bağırış hastayı dehşete sürükler ve gerilmesine yol açar.
Kişi hâlâ az da olsa öksürebiliyorsa elinizi sırtına koyup öne eğilmesine yardım edin.
Bu pozisyon lokmanın çekimle geriye değil ağızdan dışarı yönelmesini sağlar ve çoğu zaman birkaç kuvvetli öksürük tıkanıklığı çözer.
Öksürük sesi tamamen kesildiyse ve hava girişi yoksa hemen arkasına geçin.
Ayakta durabiliyorsa belinin biraz üstünden sarılacak yükseklikte pozisyon alın.
Oturuyorsa veya tekerlekli sandalyedeyse dizlerinizi yan kısmına sabitleyip bel hizasına eğilerek aynı kavrayışı kurun.
Bir elinizi yumruk yapıp başparmak eklemini göbek deliği ile göğüs kemiği arasındaki yumuşak üçgene yerleştirin, diğer eliniz yumruğu kavrasın.
Bir “içeri-yukarı” sıkıştırma uygulayın, hareketi beş kez tekrarlayın.
Her sıkıştırmada lokmanın yukarı sıçrayıp boğaz çıkışına yönelmesi hedeflenir; itme yalnızca yukarı doğru olmalı, aşırı güç iç organ zedelenmesine neden olabilir.
Beş karın sıkıştırmasından sonra lokma hâlâ çıkmamışsa hastayı öne eğili tutarak kürek kemikleri arasına avuç tabanınızla beş kez sertçe vurun.
Vuruş omurgaya değil, her seferinde biraz yukarı kayarak boğaz yönüne doğru olmalıdır.
Ardından yeniden beş içeri-yukarı sıkıştırma uygulayın.
Sıra beş karın, beş sırt vuruşu olarak değişerek devam eder.
Lokma çıktığında hastanın nefes sesi normale dönmelidir.
İlk derin soluktan sonra öksürük başlayabilir; öksürmek solunum yolunu temizlediği için paniğe kapılmadan hafifçe öne eğik durmasını sağlayın.
Göğüs veya karın bölgesine sert bastırmanın sakıncalı olduğu ileri hamilelik, ileri obezite, açık karın ameliyatı sonrası ya da kırık kaburga şüphesi gibi durumlarda karın sıkıştırması yerine göğüs sıkıştırması uygulanır.
Aynı yumruk yerleşimini göğüs kemiğinin alt ucuna koyun ve içeri-geriye doğru baskı yapın; beş tekrardan sonra öne eğip beş sırt vuruşu döngüsüne geçin.
Bütün girişimler sonuçsuz kalıyor, kişi bilinç kaybediyor ve yere yığılıyorsa hemen 112’yi arayın, yüksek sesle adresi verin, telefonu hoparlörde bırakın.
Sert zemine sırtüstü yatırın, hava yolunda lokma görünüp görünmediğini kontrol edin; görünen lokmayı parmak ucuyla süpürerek çıkarın, görünmüyorsa parmakla körlemesine aramayın.
Nefes yoksa temel yaşam desteği protokolüne geçin: otuz kalp basısı, iki kurtarıcı nefes döngüsü. Kurtarıcı nefesi verirken göğüs kafesi yükselmiyorsa lokma hâlâ hava yolundadır, bası-nefes döngüsünü kesmeden sürdürün; sağlık ekibi devralana kadar devam etmek beyin hasarını engellemenin tek yoludur.
Kişi kurtarıldığında da hikâye bitmez.
Sessiz akciğer enfeksiyonu günler sonra gelişebilir.
Olaydan sonraki kırk sekiz saat içerisinde balgamda renk değişimi, ateş, hırıltılı solunum veya göğüs ağrısı başlarsa derhal doktora başvurulmalıdır.
Bu müdahale adımlarını evde yılda bir kez pratik etmek – boş bir havluyla karın sıkıştırma simülasyonu, yastığa sırt vuruşu, acil numara arama provası – gerçek boğulma anında ellerinizin tereddüt etmeden hareket etmesini sağlar.
Düşünceyi hızlandırmanın yolu belleğe kodlanmış, kısa, net bir sıradır:
“Öne eğ – beş içeri-yukarı – beş sırta vur – tekrar et – bilinç giderse 112 ve kalp masajı.”