Ameliyat öncesi hazırlıkta amaç; kanama ve pıhtı riskini doğru yönetmek, enfeksiyon riskini azaltmak, bağırsak/mesane ile ilgili sorunları önceden ele almak ve ameliyat sonrası toparlanmayı desteklemektir.

Östrojen içeren doğum kontrol yöntemleri ve bazı hormon tedavileri, bazı kişilerde pıhtı riskini artırabilir. Bu nedenle hormon kullanan hastalarda ameliyat öncesi dönemde “devam/ara verme” kararı kadın doğum uzmanı tarafından planlanır.

Hormon replasman tedavisi veya endometriyozis gibi nedenlerle kullanılan hormonlar da benzer şekilde değerlendirilir. Burada doğru yaklaşım, kullandığınız tüm hormon ilaçlarını ve doğum kontrol yöntemlerini ameliyat ekibine bildirmektir.

Jinekolojik cerrahilerde kanama riski; yapılacak işlemin türüne (laparoskopik, açık cerrahi, onkolojik cerrahi gibi) ve kullanılan ilaçlara göre değişir.

Kan sulandırıcılar, pıhtılaşmayı etkileyen ilaçlar ve bazı ağrı kesicilerin ameliyat öncesi kesilmesi/devamı/geçici değiştirilmesi kararı cerrah, anestezi ekibi ve gerekli durumlarda kardiyoloji/hematoloji gibi branşlarla birlikte verilir. Koroner stent öyküsü olan hastalarda kardiyoloji kararı önemlidir.

Anemi veya demir eksikliği gibi durumlar ameliyat öncesi dönemde değerlendirilir; gerekirse tedavi planlanır. Ameliyata mümkün olduğunca güvenli kan değerleriyle girmek amaçlanır.

Bazı jinekolojik ameliyatlarda bağırsakların cerrahi alana yakınlığı nedeniyle, cerrah beslenme düzeninde geçici değişiklik önerebilir. Endometriyozis veya geniş alanlı onkolojik cerrahilerde bağırsak hazırlığı gerekebilir; bunun yöntemi ve zamanı merkezin protokolüne göre değişir.

İdrar yolu enfeksiyonu veya mesane ile ilgili şikâyetler (yanma, sık idrar, ateş gibi) varsa ameliyat öncesinde mutlaka bildirilmelidir. Enfeksiyon varlığında ameliyat planı durumun ciddiyetine göre yeniden değerlendirilebilir.

Jinekolojik cerrahilerde vajinal flora ve cilt temizliği enfeksiyon riskini etkileyebilir. Bu nedenle:

Beslenme durumu, doku iyileşmesi ve genel toparlanmayı etkileyebilir. Özellikle büyük cerrahilerde veya ek hastalığı olan bireylerde protein, demir ve vitamin düzeyleri hekim tarafından değerlendirilir; gerekirse diyetisyen desteği ile plan yapılır.

Açlık ve sıvı alımıyla ilgili kurallar anestezi güvenliği açısından önemlidir.

Sigara, yara iyileşmesini ve solunum fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir. Mümkünse ameliyat öncesi dönemde bırakmak veya azaltmak faydalı olabilir.

Alkol, sıvı-elektrolit dengesi ve ilaç metabolizmasını etkileyebileceğinden ameliyat öncesinde önerilmez.

Solunumu destekleyici egzersizler veya cihazlar önerilebilir; uygun yöntem ve uygulama şekli sağlık ekibi tarafından öğretilmelidir.

Ameliyat sonrası erken mobilizasyon çoğu jinekolojik cerrahide toparlanmayı destekleyen önemli bir unsurdur. Ancak ameliyat öncesi dönemde egzersiz veya hareket planının uygunluğu kişiye göre değişir. Özellikle ağrı, ileri endometriyozis, fıtık benzeri durumlar veya ek hastalıklar varsa öneriler farklılaşabilir; bu nedenle sağlık ekibinize danışın.

Ağrının tamamen “yok olması” hemen beklenmez; hedef, ağrıyı güvenli ve işlevsel düzeyde yönetmektir.

Ameliyata kadar geçen sürede aşağıdaki durumlardan biri gelişirse gecikmeden cerrahınızla iletişime geçin veya en yakın acil servise başvurun: