Rehberler listesine geri dön
Ameliyata Hazırlık - Branş Bazlı
Ortopedi, beyin cerrahisi, genel cerrahi gibi branşlara özel hazırlık adımları
15 Rehber İçeriği
Rehber İçeriği
1
Ortopedik Cerrahi
2
Nöroşirürji
3
Genel Cerrahi
4
Kardiyotorasik Cerrahi
5
Üroloji
6
Kadın Doğum / Jinekolojik Cerrahi
7
Vasküler Cerrahi
8
Kulak Burun Boğaz / Baş-Boyun Cerrahisi
9
Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi
10
Göz (Oftalmoloji)
11
Pediatrik Cerrahi
12
Organ Nakli (Transplant Cerrahisi)
13
Dermatolojik / Mikro-Cilt Cerrahisi
14
Göğüs (Akciğer-Plevra) Cerrahisi
15
Rehabilitatif / Spastisite Cerrahisi
Kardiyotorasik Cerrahi
Kalp ve akciğer ameliyatları genellikle uzun sürebilir ve ameliyat sonrası dönemde solunum, dolaşım ve yara iyileşmesi izlenmelidir. Ameliyat öncesi hazırlığın amacı; kanama ve enfeksiyon riskini azaltmak, solunum kapasitesini olabildiğince korumak ve ameliyat sonrası toparlanmayı destekleyecek güvenli bir zemin oluşturmaktır.
Kullandığınız İlaçlar
Kalp ve akciğer cerrahisinde kullanılan anestezi ve cerrahi teknikler, pıhtılaşma ve dolaşım dengesine duyarlıdır. Bu nedenle düzenli kullandığınız tüm ilaçlar (reçeteli ilaçlar, ağrı kesiciler, vitaminler ve bitkisel ürünler dahil) ameliyat öncesinde değerlendirilir.
- İlaçlarınızın adını, dozunu ve son kullanım saatini içeren bir liste hazırlayıp cerrahınız ve anestezi ekibiyle paylaşın.
- Kan sulandırıcılar ve pıhtılaşmayı etkileyen ilaçlar için “devam / kesme / geçici değiştirme” kararı hastanın kalp-damar riskine göre kişilere özel ayarlanır.
- Koroner stent öyküsü olan hastalarda bu planlama özellikle dikkatle yapılır.
- Diyabet ilaçları ve insülinler, açlık ve stres yanıtı nedeniyle ameliyat günü için farklı şekilde düzenlenebilir.
- Balık yağı, ginkgo, sarımsak kapsülü, zerdeçal gibi bazı ürünler pıhtılaşmayı etkileyebileceğinden bildirilmelidir.
Diş, Cilt ve Enfeksiyon Kontrolü
Kalp ve büyük damar cerrahilerinde enfeksiyon riski yalnızca ameliyat bölgesiyle sınırlı değildir; vücudun başka bir yerindeki enfeksiyon odağı dolaşımla taşınarak sorunlara yol açabilir. Bu nedenle:
- Diş eti kanaması, apse, çürük gibi problemler varsa
- Ciltte açık yara, çıban, mantar enfeksiyonu veya iyileşmeyen lezyonlar varsa
- İdrar yolu enfeksiyonunu düşündüren yanma, sık idrara çıkma, ateş gibi belirtiler varsa
bildirmek önemlidir; bazı durumlarda ameliyat günü yeniden planlanabilir.
Sigara, Alkol ve Solunum Hazırlığı
Sigara, solunum yollarında sekresyon artışı ve akciğer fonksiyonlarında bozulma nedeniyle ameliyat sonrası komplikasyon riskini artırabilir. Mümkünse ameliyat öncesi dönemde bırakmak veya azaltmak faydalı olabilir. Nikotin replasman ürünleri bazı hastalarda seçenek olabilir; uygunluğu hekim tarafından değerlendirilir.
Alkol, sıvı-elektrolit dengesi ve ilaç metabolizmasını etkileyebileceğinden ameliyat öncesi dönemde önerilmez.
Kalp-akciğer cerrahilerinden sonra derin nefes alma ve etkili öksürme, akciğerlerin havalanması ve balgamın atılması açısından önem taşır. Bazı hastalara ameliyat öncesi dönemde solunum cihazları veya egzersizleri önerilebilir; yöntem ve uygulama şekli, sağlık ekibi tarafından öğretilmelidir.
Tetkikler ve Kayıtlar
Ameliyat planlamasında daha önce yapılmış tetkikler (ör. EKO, anjiyografi, akciğer görüntülemeleri) ve raporlar yol göstericidir. Elinizde varsa bunların raporlarını ve dijital kayıtlarını hastaneye götürmeniz istenebilir.
Kan grubu kartı gibi bilgileri yanınızda bulundurmak, acil durumlarda süreci hızlandırabilir.
Ev Hazırlığı
Kalp ve akciğer cerrahilerinde ameliyat sonrası ilk günlerde yorgunluk, ağrı ve solunum hassasiyeti görülebilir. Evde güvenlik ve konfor için:
- Yatak başını hafif yükseltmeyi kolaylaştıracak yastık düzeni,
- Gece tuvalet yolunu aydınlatma,
- Kaymayı azaltacak düzenlemeler (kaymaz terlik/tabure gibi),
Kol hareketini zorlamayacak pratik kıyafetler
hazırlanabilir.
hazırlanabilir.
Genellikle takma diş, kontakt lens, takı ve oje gibi unsurların ameliyat sabahı çıkarılmış olması istenir.
Psikolojik Hazırlık ve Ağrı Planı
Kalp-akciğer ameliyatlarından sonra ağrı “tamamen yok” olmayabilir; hedef, ağrıyı günlük işlevi destekleyecek düzeyde yönetmektir.
Bazı hastalarda ameliyat sonrası dönemde kısa süreli duygudurum değişiklikleri, hassasiyet veya kaygı artışı görülebilir. Bu olasılığı bilmek ve yakın çevreyle önceden konuşmak süreci kolaylaştırabilir.
Gevşeme ve nefes farkındalığı çalışmaları bazı kişilerde stres yönetimine yardımcı olabilir. Örneğin 4-7-8 gibi nefes teknikleri rahatlatıcı bulunabilir(4 saniye nefes al, 7 saniye beklet ve 8 saniyede ver).
Acil Uyarılar
Ameliyata kadar geçen sürede aşağıdaki durumlardan biri gelişirse gecikmeden cerrahınızla iletişime geçin veya en yakın acil servise başvurun:
- 38 °C’nin üzerinde ateş
- Yeni başlayan veya belirgin artan göğüs ağrısı/sıkışma
- Nefes darlığı, hırıltı
- Bacakta ani şişlik, kızarıklık veya ağrı
- Kontrolsüz burun-diş eti kanaması