Rehberler listesine geri dön

Ameliyat Sonrası - Branş Bazlı

Farklı cerrahi branşlarda ameliyat sonrası bakım ve öneriler

15 Rehber İçeriği

Göz (Oftalmoloji) · İlk 14 Gün

Fakoemülsifikasyon katarakt çıkarımı + göz içi mercek yerleştirme, trabekülektomi (glokom drenaj cerrahisi), pars plana vitrektomi ve skleral çökertme (retina yırtığı-ayrılması onarımı), tam kat veya DMEK kornea nakli, LASIK-PRK kırma kusuru düzeltmeleri ve göz kapağı (blefaroplasti, ptoz onarımı) gibi göz ameliyatlarını kapsar.

0 – 3. Gün
Bu dönemde amaç; gözü travmadan korumak, enfeksiyonu önlemek, göz içi basıncını artırabilecek zorlanmalardan kaçınmak ve damlaları doğru başlatmaktır.
  • Ameliyata göre gözünüzde şeffaf kalkan veya koruyucu gözlük olur. Nu gözlük uyurken çıkarılmaz.
  • Damlaları damlatmak için kalkanı kenarından hafifçe kaldırın, tamamen söküp gözü açıkta bırakmayın.
  • Damla uygularken;
    • Ellerinizi yıkayın.
    • Alt göz kapağını hafif aşağı çekip 1 damla damlatın (belirtilenden çok miktarda damlatmak daha iyi değildir).
    • Şişe ucunu kirpik-göz kapağına değdirmeyin.
    • Damladan sonra gözünüzü kapatın ve gözün iç köşesine (burun tarafı) 1 dakika nazikçe bastırın (damlanın genze akmasını ve sistemik emilimi azaltır).
    • Birden fazla damla varsa en az 5 dakika ara verin. Merhem/jel varsa en son sürülür.
  • İlk günlerde kaşıntı‑batma olabilir fakat ovalamak özellikle LASIK flebi, kornea yüzeyi ve dikiş hatları için en riskli davranıştır.
  • İlk 1–2 haftada (özellikle katarakt/glokom/retina/kornea cerrahilerinde) basıncı artıran hareketlerden kaçınmak gerekir.
    • başınızı bel hizasının altına indirmeyin (yere eğilmek yerine dizlerden çömelin),
    • ıkınmayın,
    • ağır kaldırmayın (damacana/çamaşır sepeti/çocuk kaldırma gibi).
  • İlk hafta göze doğrudan duş suyu, sabun/şampuan kaçırmayın. Yüz yıkarken suyu alından geriye akıtın.
  • Hafif sızlama‑batma, kum varmış hissi ilk günlerde sık görülür. Şiddetli ağrı veya ağrıya bulantı‑kusma eşlik etmesi normal değildir.

4 – 7. Gün 
Bu dönemde korumayı sürdürerek, damlaları aksatmadan kullanmak, enfeksiyon ve basınca dikkat ederek günlük hayata devam etmek amaçlanır. 
  • Kalkan kullanımında gündüz ihtiyacı ameliyata göre değişir; ancak genellikle ilk hafta uykuda kullanılır. (Retina/kornea nakli gibi daha hassas işlemlerde gündüz de korunma uzar.)
  • Damlalar:
    • Antibiyotik damlalar genellikle kısa süreli (çoğunlukla 1 hafta civarı) kullanılır.
    • Steroid damlalar genellikle haftalar içinde kademeli azaltılarak kullanılır; birden kesmek alevlenmeye yol açabilir.
    • Doz atlarsanız hatırlayınca damlatın, iki dozu üst üste sıkıştırmayın.
  • İlk hafta netleşip bulanıklaşma, ışık hassasiyeti ve kamaşma gibi görme dalgalanmaları görülebilir. Göz yüzeyi kuruluğu ve korneal ödem bu durumu artırır; yapay gözyaşı ve düzenli damla kullanımı genellikle rahatlatır.
  • Retina ve glokom hastalarında ıkınma göz içi basıncı artırabilir. İlk hafta kabızlık eğilimi varsa sıvı alımını artırarak yürüyüş ve uygun lif tüketimiyle ıkınmayı azaltın.
  • İlk 2 hafta göz makyajı, tozlu işler, boya‑zımpara, sauna/hamam/havuz yok.

8 – 14. Gün 
Bu dönemde günlük rutine kontrollü dönüş amaçlanır, göz yüzeyi korunmalı ve basıncı artıran aktiviteler ertelenmelidir.
  • Bilgisayar, kitap, hafif yemek hazırlığı genellikle yapılabilir; buharın göze direkt gelmemesine dikkat edin.
  • Hafif yürüyüş serbesttir. Tempolu koşu, ağırlık çalışması, baş aşağı yoga gibi basınç artıran aktiviteler genellikle haftalar sonra başlanır (özellikle retina-glokom-kornea cerrahilerinde daha geç).
  • Havuz/deniz/sauna-hamam enfeksiyon riski sebebiyle ilk 14 gün yasaktır.
  • Görme yeterince net, çift görme yok, ışık kamaşması kontrol altında ve refleksler normalse kısa mesafe sürüş düşünülebilir. Retina‑kornea nakli‑gaz tamponu olanlarda bu süre daha uzundur.

Operasyona Özel (0–14. Gün)
Katarakt (fako + GİL)
  • İlk hafta en kritik 3 kural: ovalama yok, göze su‑sabun kaçırma yok, belden eğilme/ıkınma/ağır kaldırma yok.
  • Gözde kum varmış hissi ve ışıkta kamaşma sık görülür; genellikle günler‑haftalar içinde azalır.
  • Yeni gözlük numarası çoğu hastada birkaç hafta içinde oturur.
Glokom cerrahisi (trabekülektomi / drenaj)
  • Basıncı artıran efor (ıkınma‑ağır kaldırma‑baş aşağı kalma) bu grupta daha kritik.
  • Steroid damlalar göz tansiyonunu yükseltebilir; şiddetli göz ağrısı + bulantı/kusma basınç krizi durumunda görülür.
Retina cerrahisi (vitrektomi / skleral çökertme)
  • Gaz tamponu konduysa:
    • Uçak yolculuğu ve yüksek irtifa kesin yasaktır (gaz genleşip göz basıncını tehlikeli yükseltebilir).
    • Gaz varken görme su içinde ve yarım ay gibi dalgalı olabilir; bu beklenir.
    • Verilen baş pozisyonu (yüzüstü/yan/sırt) tedavinin parçasıdır; pozisyona uymamak yırtığın kapanmasını geciktirebilir.
  • Perde inmesi, ışık çakması, uçuşan siyah noktaların aniden çoğalması durumunda hekiminize başvurun.
Kornea nakli (tam kat / DMEK)
  • Göz ovalamak uzun süre risklidir: dikiş hattı/greft yüzeyi travmayla bozulabilir.
  • Nakilden sonra kızarıklık, ışık hassasiyeti, ağrı, görmede azalma (RSVP) bulguları acildir.
LASIK / PRK
  • İlk günler yanma‑batma, sulanma ve ışık hassasiyeti görülebilir.
  • Göz ovalamak kesin yasak: LASIK’te flebin yer değiştirme riski; PRK’da epitel iyileşmesinin bozulma riski vardır.
  • Yapay gözyaşı düzenli kullanımı kuruluk ve dalgalı görmeyi belirgin şekilde azaltır.
  • İlk 2 hafta: havuz/deniz/sauna‑hamam, göz makyajı ve tozlu işler yok.
Göz kapağı cerrahileri (blefaroplasti / ptoz)
  • Morluk‑şişlik ilk hafta beklenir. Baş-gövdeyi yükseltmek şişliği azaltır.
  • İlk 48–72 saatte, beze sarılı soğuk jel ile kısa süreli ve cildi kontrol ederek soğuk uygulanır (aşırı solukluk/yanma olursa durdurun).
  • Dikiş hattını ovalamayın; kabukları koparmayın.

‼️ Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
  • Bir anda azalan/kararan görme, perde inmesi hissi
  • Işık çakması ve çok sayıda yeni uçuşan siyah nokta
  • Şiddetli göz veya baş ağrısı + bulantı/kusma (göz içi basınç krizi belirtisi olabilir)
  • Gözde sarı‑yeşil akıntı, hızla artan kızarıklık, belirgin şişlik
  • Kornea nakli sonrası: artan ağrı, ışık hassasiyeti, görmede belirgin düşüş veya greft üzerinde beyaz‑puslu alan

Silmek istediğinize emin misiniz?

Bu işlemi gerçekleştirmek istediğinize emin misiniz?