Kadın-Doğum / Jinekolojik Cerrahi

Açık veya laparoskopik total histerektomi, miyomektomi, ooferektomi-kist çıkarımı, derin infiltratif endometriozis eksizyonu, pelvik sarkma onarımı, radikal trakelektomi-histerektomi, robotik sakrokolpopeksi, vulva-vajen kitle rezeksiyonları operasyonlarını kapsar.

0 – 3. Gün

İlk günlerde kanamayı/akıntıyı güvenle izlemek, ağrıyı kontrol ederek akciğeri açmak ve güvenli şekilde hareket etmeye başlamak amaçlanır.

Ameliyat sonrası idrar sondası, karın/pelvis drenleri ve kesi üzerinde bantlar görebilirsiniz. Bu materyallerin amacı; idrarın güvenle akmasını sağlamak, cerrahi alandaki sıvıyı boşaltmak ve kesiyi korumaktır.
İlk günlerde idrarın berrak–açık pembe olması ve dren şişesinde az miktarda pembe akıntı görülmesi sık rastlanan bir durumdur. Dren/sonda hatlarının kıvrılmamasına dikkat edin; torbayı her zaman mesane hizasının altında taşıyın.
Vajinadan pembe–kiraz rengi akıntı ilk günlerde görülebilir. Ped kullanın; tampon, vajinal duş ve vajinal ürün kullanmayın.
Cerrahi sonrası omuz/göğüs ağrısı olabilir. Kısa yürüyüşler, dik oturuş ve derin nefes bu şikâyeti azaltmada çoğu hastada etkilidir.
İlk kalkış hemşire/fizyoterapist eşliğinde olmalı. Kalkarken yan dön-otur-kalk sırasıyla ve bacak gücüyle doğrulma genellikle daha güvenlidir.
Öksürürken kesi hattınızı elinizle veya küçük bir yastıkla desteklemek ağrıyı azaltabilir.

4 – 7. Gün

Dren ve sonda çıkış zamanı ameliyatın türüne ve iyileşme seyrine göre değişir. Çıkarılırken kısa süreli yanma/basınç hissi olabilir.
Sonda çıktıktan sonra ilk idrarda yanma ve sıkışma hissi görülebilir. Sonda çıktıktan sonra 4–6 saat içinde idrar yapamama veya alt karında belirgin dolgunluk/şişlik hissi olursa bildirin.
Pelvik cerrahilerden sonra bağırsaklar birkaç gün yavaşlayabilir. Gaz yapan gıdaları azaltmak, küçük porsiyonlar ve yürüyüş bu dönemde rahatlatıcı olabilir.
Kabızlık ıkınmayı artırır; ıkınma da hem kanamayı hem pelvik dikiş hattına basıncı artırabilir. Bu nedenle sıvı (kısıt yoksa), yürüyüş ve uygun beslenme önemlidir.
Pelvik tabanı zorlayacak egzersizlere (Kegel, vajinal koni vb.) doktorunuz önermedikçe erken dönemde başlamayın. Bu ameliyatların bir kısmında erken dönemde amaç güçlendirmek değil, dikiş hattını korumaktır. Daha sonra pelvik taban rehabilitasyonu için hekim ve fizyoterapistle iletişime geçebilirsiniz.

8 – 14. Gün

Bu dönemde amaç; günlük yaşama kontrollü dönüş ve pelvik dikiş hatlarının güvenli toparlanmasıdır.

Bant kenarları kalkarsa duşta yumuşayıp kendiliğinden düşmesine izin verin; kabukları koparmayın. Kesi bölgesine krem/losyon/iz ürünü uygulaması için hekim onayı alın.
Ev içi günlük işlere kısmen dönülebilir; ancak ilk 2 haftada ağır kaldırma ve ani zorlanma birçok ameliyatta istenmez. Ağrı artıyorsa aktiviteyi azaltıp dinlenin.
Pelvik bölge hassas olduğu için uzun süre aynı pozisyonda oturmak rahatsızlık verebilir; kısa aralarla kalkıp dolaşın.
Histerektomi, endometriozis cerrahisi ve pelvik sarkma onarımlarında vajinal dikiş hattı korunmalıdır. Bu nedenle çoğu merkezde cinsel ilişki, tampon ve vajinal duş için sıklıkla 6 hafta civarı ara önerilir; süre ve izin, kontrol muayenesinde hekim tarafından netleştirilir.
Sedatif/opioid kullanımı sürüyorsa araç kullanılmaz. Emniyet kemeri kesi bölgesini rahatsız etmiyorsa, ani manevrada belirgin ağrı olmuyorsa ve refleksleriniz normalse kısa mesafe sürüşe dönülebilir; manuel vites genellikle daha zorlayıcı olabilir.

Operasyona Özel (0–14. Gün)

Total histerektomi (açık/laparoskopik)

Dikiş hattı ilk haftalarda hassastır. Bu yüzden ıkınma, ağır kaldırma ve erken vajinal ilişki en temel kaçınılması gerekenlerdendir.
Kabızlığa erken önlem almak (yürüyüş, sıvı kısıtı yoksa yeterli sıvı, uygun beslenme) vajinal kubbe dikişine binen basıncı azaltır.
Vajinal akıntı için ped kullanın; tahrişi azaltmak için sık ped değiştirin, parfümlü/iritan ürünlerden kaçının.

Miyomektomi

Erken dönemde lekelenme/pembelik görülebilir. Aktivite artınca artan pembeleşme olursa o gün temponuzu düşürmek faydalıdır.
Rahim kasılmalarına bağlı kramp tarzı ağrı hissedilebilir; ağrıyı tolere edilebilir düzeyde tutup hareketi sürdürmek gerekir.
Öksürürken kesi hattını yastıkla desteklemek ve yan dön–otur–kalk sırasıyla kalkmak, karın içi basıncı azaltır.

Ooferektomi / kist çıkarımı

Tek taraflı işlemlerde adet düzeninde geçici dalgalanma görülebilir; çoğu hastada zamanla dengelenir.
İki taraflı ooferektomide sıcak basması, gece terlemesi, uyku bölünmesi gibi menopoz benzeri şikâyetler başlayabilir.
Kat kat giyinmek, gece ortamını serin tutmak ve yakınma artıyorsa kafein/alkolü azaltmak bazı hastalarda konfor sağlar.

Derin infiltratif endometriozis eksizyonu

Cerrahi müdahalenin yapıldığı alan mesane/bağırsak yakınından çalışılmış olabilir; bu nedenle ilk haftalarda idrar ve dışkılama düzenindeki belirgin değişiklikler olabilir.
Kabızlığı önlemek ve ıkınmayı azaltmak (yürüyüş, sıvı kısıtı yoksa yeterli sıvı, hekim önerirse yumuşatıcı) pelvik dikiş hatlarını korumaya yardımcı olur.
Bu grupta şişkinlik daha belirgin olabilir; kısa ve sık yürüyüşler, beslenme düzenlemeleri çoğu hastayı rahatlatır.

Pelvik sarkma onarımı / sakrokolpopeksi

En kritik hedef pelvik onarımın korunmasıdır. İlk haftalarda ağır kaldırma, ıkınma, uzun süre ayakta kalma ve ani zorlanma onarımı zorlayabilir.
Sonda çıktıktan sonra idrar akışında zorlanma veya tam boşaltamama hissi görülebilir; bazı hastalarda geçici olur ama takip gerektirir.
Tuvalette zorlanmamak için kabızlığı erken farketmek, buna göre beslenme ve sıvı düzeni tutturmak, uzun süre oturmamak ve gün içine yayılmış kısa yürüyüşler yapmak iyileşmeyi destekler.
Bu grupta egzersize başlama zamanı, dikiş hattının durumuna göre hekim/fizyoterapist tarafından belirlenmelidir.

Radikal trakelektomi / radikal histerektomi (± lenf nodu diseksiyonu)

Lenf nodu çıkarıldıysa kasık/bacakta dolgunluk ve şişlik hissi gelişebilir; bu nedenle bacakların durumu takip edilir. Gerekirse hekim ve lenfödem rehabilitasyonu için fizyoterapist desteği alınmalıdır.
Gün içine yayılmış yürüyüş ve uzun süre hareketsiz kalmamak dolaşımı destekler; bacak şişiyorsa dinlenirken bacağı yükseltmek konfor sağlayabilir (tek başına tedavi değildir).
Bu grupta pelvik istirahat kuralları genellikle daha önemlidir; süre durumunuza göre hekim kontrolünde netleşir.

Vulva-vajen kitle rezeksiyonları

Tuvalet sonrası bölgeyi ılık suyla nazikçe temizlemek ve iyice kurutmak tahrişi azaltır.
Pamuklu, nefes alan iç çamaşırı tercih etmek; dar/sentetik kıyafetten kaçınma konforu artırır.
Uzun süre sert zeminde oturmak ağrıyı artırabilir; yumuşak bir minderle oturmak ve sık pozisyon değiştirmek faydalıdır.
İlk günlerde ödem/rahatsızlık belirginse kısa süreli soğuk uygulama (direkt uygulamadan, cildi koruyarak) bazı hastalarda rahatlatıcıdır.

‼️ Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Vajinadan bir saatte pedi dolduracak kadar çok miktarda parlak kırmızı kan veya büyük pıhtılar
Karnın bir yanında hızla büyüyen sert şişlik + 38 °C üzeri ateş
Sonda çıktıktan sonra 4-6 saat idrar yapamama veya alt karında belirgin dolgunluk
Bacakta tek taraflı şişlik, kızarma ve ısı artışı
Cerrahi kesi hattından sarı–yeşil kötü kokulu akıntı veya hızla yayılan kızarıklık

Ameliyat Sonrası - Branş Bazlı

Rehber İçeriği

Kadın-Doğum / Jinekolojik Cerrahi · İlk 14 Gün

Silmek istediğinize emin misiniz?